“Azərbaycan məktəbi” jurnalı

2009-cu ildə 85 illiyi tamam olan «Azərbaycan məktəbi» pedaqoji mətbuat tariximizdə ən uzunömürlü jurnal sayılır. 1924-cü ildə «Yeni məktəb» adı ilə işıq üzü görən jurnal 1930-cu ildən «Müəllimə kömək», 1943-cü ildən isə «Azərbaycan məktəbi» adlanır. Bu müddətdə jurnal təhsil sisteminin yeniləşməsində, təlim-tərbiyənin keyfiyyətinin yüksəldil­məsində, mütərəqqi tədris metod və üsullarının təbliğində, gənc nəslin azərbaycançılıq, milli adət-ənənələr ruhunda tərbiyə olunmasında, qabaqcıl təcrübənin yayılmasında aparıcı rol oynayıb. Məcmuə öz səhifələrində yeni tipli məktəblərin, ali və orta ixtisas təhsili ocaqlarının, yaradıcı müəllimlərin təcrübəsini ümumiləşdirən məqalələrə yer ayırıb, təhsil sahəsində inkişaf etmiş ölkələrin qabaqcıl təcrübəsini və beynəlxalq əlaqələrə dair materialları oxuculara çatdırıb.
Ötən əsrin birinci yarısında respublikamızda maarif məsələlərinə, təhsilin metodikasına ciddi fikir verilməyə başlayıb. Həmin dövrdə akademiklərdən Məmməd Arif, Feyzulla Qasımzadə, Həmid Araslı, Məmməd Cəfər, Əşrəf Hüseynov, Məmmədağa Şirəliyev, müxbir üzvlərdən dil üzrə Əzəl Dəmirçizadə, fizika üzrə Abasqulu Abbaszadə, riyaziyyat üzrə Maqsud Cavadov, kimya üzrə Cümşüd Zülfüqarlı, həmçinin metodika məsələlərilə əlaqədar SSRİ Pedaqoji EA-nın akademiki Mehdi Mehdizadə, pedaqoji elmlər doktoru Əhməd Seyidov, professor Ağəmməd Abdullayev kimi görkəmli alimlər jurnalla sıx əməkdaşlıq əlaqələri qurub, özlərinin bir sıra qiymətli fikirlərini məhz bu məcmuə vasitəsilə oxuculara çatdırıblar. «Azərbaycan məktəbi» jurnalının keçmiş İttifaqda görkəmli alimlər, elm kollektivləri, qabaqcıl müəllimlər tərəfindən işlənib hazırlanmış ideyaların və yeni sistemlə bağlı təcrübələrin respublika məktəblərində yayılmasında mühüm rolu olub.
Mirzə İbrahimov XX əsrin 40-cı illərini nəzərdə tutaraq yazırdı: «…O zaman məktəb və müəllimlərimiz həmişəkindən daha artıq təlim-tərbiyə barədə müntəzəm məlumat verən ədəbiyyata, xüsusən qəzet və jurnala böyük ehtiyac duyurdu... Müəllimlərimizin, bütün maarif işçilərinin mənəvi tələbləri, pedaqoji elmləri dərindən mənimsəmək həvəsi, təlim və tərbiyənin vacib məsələlərini, məktəb həyatını ətraflı, köklü-budaqlı işıqlandıran elmi yazılara ehtiyac xüsusi bir jurnalın çap olunmasını tələb edirdi. Beləliklə, «Azərbaycan məktəbi» də yenidən meydana çıxdı... bu illər ərzində pedaqoji fikrimizin inkişafında, respublikamızda təlim-tərbiyə sisteminin kamilləşməsində, pedaqoji elmi kadrların yetişməsində, püxtələşməsində, məncə, onun xidmətləri çox böyükdür».
Müəllimə, məktəbə köməyin vacibliyini fəaliyyətinin ana xəttinə çevirən jurnalın sonralar müxtəlif fənlər üzrə metodik məcmuələri də ərsəyə gəlib. Ötən əsrin 40-cı illərinin sonu, 50-ci illərinin əvvəllərindən başlayaraq jurnala bir sıra əlavələr nəşr olunub. Həmin  metodik məcmuələr pe­daqoji-metodik biliklərin ensiklopedik toplusu kimi daim diqqət mərkəzində dayanıb. Belə məcmuələrin bəziləri («İbtidai məktəb və məktəbəqədər tərbiyə», «Azərbaycan dili və ədəbiyyatı tədrisi», «İnformatika, riyaziyyat və fizikanın tədrisi») indi də öz fəaliyyətini davam etdirir.
Müstəqilliyimizin ilk illərində «Azər­bay­can məktəbi» jurnalı bir çox problemlərlə və bağlanmaq təhlükəsi ilə üzləşdi. Yalnız ulu öndər Heydər Əliyevin xalqın tələbi ilə hakimiyyətə qayıdışından sonra ölkəmizdə bərqərar olan sabitlik və davamlı inkişaf kursu sayəsində təhsilin bütün sahələrində olduğu kimi, pedaqoji mətbuat orqanlarının, o cümlədən də «Azərbaycan məktəbi» jurnalının normal fəaliyyət göstərməsinə imkan və şərait yarandı. Bu gün jurnal Azərbaycanın təhsil sistemində uğurla davam edən islahat prosesinə bacardığı qədər töhfə verir. Azərbaycan dövlətinin, hökumətin təhsilə göstərdiyi diqqət və qayğı jurnalda dərc olunan məqalələrin əsas qayəsini təşkil edir.
«Azərbaycan məktəbi»nin ildə 6 nömrəsi çapdan çıxır. Jurnalda təhsil islahatları ilə bağlı  məqalələr aparıcı yer tutur. Həmçinin, Təhsil Nazirliyinin məsul əməkdaşları, ali məktəb rektorları və digər tanınmış elm, təhsil adamları da jurnalda çıxışlar edir, vaxtaşırı dəyərli fikir və mülahizələrini oxucularla bölüşürlər.